De Engelse patiënt: eerst het boek of de film?

Kies eerst het boek als je de vier personages en de manier waarop hun verhalen samenkomen wilt ontdekken. De film geeft een eigen interpretatie. Wie de film al kent, heeft daardoor niet automatisch alle perspectieven van De Engelse patiënt gelezen.

Vier mensen in een beschadigde villa

De Engelse patiënt speelt rond het einde van de Tweede Wereldoorlog. Vier mensen vinden onderdak in een beschadigde villa in Italië. De zwaar verbrande patiënt trekt de aandacht, maar het verhaal bestaat ook uit de levens en herinneringen van de anderen.

De Booker Prize-pagina beschrijft die gezamenlijke setting. Zij helpt een verwachting bij te stellen die je door de bekende verfilming kunt hebben: de roman is niet uitsluitend een liefdesgeschiedenis in de woestijn. Vraag bij het lezen wie er aan het woord is en hoe een herinnering de huidige situatie raakt.

Lees de achtergrond bij The Booker Prizes: roman, setting en historische inspiratie.

Wat voegt het boek toe als je de film kent?

In de Booker-podcast over boek en film worden juist de vier hoofdpersonages en de verschillen in uitwerking besproken. Een roman kan langdurig bij een stem of herinnering blijven zonder die letterlijk in beeld te brengen. Een film maakt weer andere keuzes via acteurs, montage en geluid.

Een nuttige aanpak is daarom niet om bij iedere scène te controleren of de film “klopt”. Kijk liever waar je aandacht naartoe wordt geleid. Welk personage begrijp je door een passage beter? Welke stilte blijft in de tekst open? Het verschil tussen de media kan je laten zien wat jij als lezer zelf invult.

Is de patiënt een echte historische persoon?

De Booker-organisatie geeft aan dat de patiënt losjes is gebaseerd op László Almásy. Losjes gebaseerd is geen biografie. Je kunt het personage daarom niet gebruiken als een volledig feitelijk portret van de historische persoon of als bewijs voor ieder beschreven voorval.

Dat onderscheid is vooral belangrijk wanneer een roman zo overtuigend is dat de geschiedenis bekend begint te voelen. Stel bij een feitelijke vraag vast of je antwoord uit de roman komt of uit een historische bron. Beide kunnen de belangstelling vergroten, maar ze beantwoorden niet dezelfde soort vraag.

Welke leesroute past bij jou?

Wil je zonder vooraf gevormde beelden beginnen, lees dan eerst de roman en bekijk daarna de film. Heb je moeite met de veelheid aan stemmen, houd een klein overzicht bij van wie in de villa aanwezig is. Noteer alleen wat je al weet; zoek liever niet meteen een samenvatting op die het einde weggeeft.

Voor een volgende roman over liefde en oorlog kun je Boetekleed bekijken. Wie vooral geïnteresseerd is in de nasleep en het terugkeren naar een beladen plek kan kiezen voor Het stenen bruidsbed. Zo laat je de volgende keuze afhangen van een concreet aspect dat je boeit, in plaats van alleen van het etiket “verfilmd oorlogsboek”.