Het meisje dat verdween

Het meisje dat verdween brengt de vervolging van Joodse kinderen terug tot één klein leven. Ditte wordt geboren op de dag waarop Nederland capituleert. Wanneer haar ouders in 1943 moeten onderduiken, hopen zij dat hun dochter bij de huishoudster veilig kan blijven. Het tegendeel gebeurt: het meisje wordt weggehaald en naar Auschwitz gedeporteerd.

De roman vertelt ook over Lotte, Dittes pleegzus, die de oorlog overleeft. Wanneer zij later terugkeert naar het dorp uit haar jeugd, komt het verleden opnieuw dichtbij. Naast herinneringen aan het leven voor de oorlog blijft het verlies van Ditte aanwezig. Een kind dat verdwenen is, laat een lege plaats achter die door de jaren niet vanzelf verdwijnt.

Els Florijn baseerde het verhaal op de geschiedenis van de familie Frank uit het Betuwse Lienden. Het boek is een roman en gebruikt die vorm om herinnering, onmacht en verlies te verkennen. Wie het leest, moet rekening houden met het lot van een heel jong kind; het onderwerp vraagt ruimte en aandacht.

Het Nederlandse dorp vormt een wezenlijk onderdeel van het verhaal. Vervolging krijgt hier een lokale werkelijkheid: mensen kennen elkaar, besluiten hebben gevolgen en een ogenschijnlijk gewone omgeving biedt geen vanzelfsprekende bescherming. Daardoor wordt zichtbaar hoe oorlog ook in kleine gemeenschappen binnendringt.

Deze titel past bij lezers die zich willen verdiepen in de nasleep van de oorlog. De geschiedenis eindigt voor de achterblijvers niet bij de bevrijding. Terugkeren, herinneren en proberen woorden te vinden voor wat ontbreekt, zijn evenzeer onderdeel van het verhaal.