De nacht in Lissabon: waarom vertelt iemand één nacht lang?
Een onbekende biedt een vluchteling scheepstickets aan als die naar zijn verhaal luistert. Het gesprek in Lissabon vormt het kader voor een terugblik. Houd de ontmoeting en de vertelde gebeurtenissen uit elkaar om de opbouw te volgen.
De afspraak geeft het luisteren een concrete inzet
Een aanbod met een voorwaarde maakt de luisteraar geen toevallige voorbijganger. Hij wil vertrekken, terwijl de ander zijn geschiedenis kwijt moet. Dat verschil in behoefte maakt het gesprek tot een bruikbaar begin voor de roman. Vraag bij het lezen niet alleen wat er gebeurd is, maar ook waarom juist deze persoon op dit moment moet luisteren.
Twee niveaus zijn nog geen twee boeken
In De nacht in Lissabon loopt de ontmoeting tijdens de nacht naast de terugblik van de onbekende. Een wisseling van plaats kan daarom horen bij wat verteld wordt, terwijl het kader in Lissabon blijft. Je kunt dat volgen met een eenvoudige notitie: hier praten zij nu, daarover spreekt hij terug. Het helpt meer dan alle vertelde gebeurtenissen meteen in een perfecte kalender te willen plaatsen.
Houd nieuwsgierigheid en uitleg in evenwicht
De vraag waarom de tickets worden aangeboden, kan een reden zijn om verder te lezen. Je hoeft het antwoord niet vooraf in een uitgebreide plotsamenvatting op te zoeken. In een leesgesprek kun je aangeven tot welk punt je bent en één open vraag kiezen. Een boek met een terugblik is niet automatisch een raadselroman waarin ieder detail een oplossing voorbereidt. Laat de vertelwijze eerst haar eigen werk doen.
De auteursnaam maakt het niet tot een vervolgdeel
Remarque schreef ook Van het westelijk front geen nieuws, maar deze roman volgt niet dezelfde personages in een volgende aflevering. De oorspronkelijke roman over Lissabon verscheen volgens het Remarque-centrum in 1962. Voor de huidige Nederlandse paperback is Frederique van Schouwen de vertaler. Verschillende drukdatums bij hetzelfde ISBN behandelen we voorzichtig; ze bewijzen geen nieuw geschreven verhaal. Het Remarque-Friedenszentrum verbindt de roman ook met een thematisch vierluik over ballingschap. Die verwantschap maakt hem niet tot een vervolg op het boek over het westelijk front.
Bronnen en achtergrond
Uitgever: roman en concrete uitgave
Erich Maria Remarque-Friedenszentrum: oorspronkelijke roman en thematisch vierluik
Veelgestelde vragen
De nacht in Lissabon: waarom vertelt iemand één nacht lang?
Een onbekende biedt een vluchteling scheepstickets aan als die naar zijn verhaal luistert. Het gesprek in Lissabon vormt het kader voor een terugblik. Houd de ontmoeting en de vertelde gebeurtenissen uit elkaar om de opbouw te volgen.
Moet je Van het westelijk front geen nieuws eerst lezen?
Dat is geen voorafgaand deel over dezelfde personages. Het Friedenszentrum plaatst De nacht in Lissabon wel als derde roman in een thematisch vierluik over ballingschap; dat is een ander verband.
Boeken bij dit verhaal
De nacht in Lissabon
In Lissabon krijgt een vluchteling twee scheepstickets aangeboden als hij een nacht naar het verhaal van een onbekende luistert. Erich Maria Remarque maakt van dat gesprek de ingang tot een geschiedenis van vluchten, liefde en verlies.
Van het westelijk front geen nieuws
Erich Maria Remarque volgt jonge Duitse soldaten in de Eerste Wereldoorlog. Van het westelijk front geen nieuws is een anti-oorlogsroman over overleven, kameraadschap en verloren verwachtingen.
