Leven en lot

Leven en lot is een roman met veel personages en wisselende omgevingen. De families Sjaposjnikov en Strum bieden houvast, maar vormen geen afgesloten wereld: het front, gevangenschap en het dagelijkse burgerleven raken elkaar. Stalingrad is een belangrijke achtergrond. Wie uitsluitend een nauwkeurig militair verslag van die slag zoekt, kiest met dit boek een andere tekstsoort: geschiedenis wordt hier in een literaire vertelling verwerkt.

Onze leeskeuze is om eerst de verhoudingen te volgen en pas daarna een uitgebreide namenlijst te maken. Noteer bij een terugkerend personage één verband met iemand die je al kent. Laat ruimte open wanneer een naam nog weinig zegt. Alles meteen willen plaatsen kan de aandacht van een concrete scène afleiden. Een klein briefje met familieverbanden is een hulpmiddel, geen toets of bewijs dat je het boek op de juiste manier leest.

Grossman was tijdens de oorlog ook journalist. Dat maakt zijn roman niet automatisch tot een letterlijke weergave van iedere gebeurtenis die hij zelf zag. Het onderscheid tussen auteur, verteller en personage blijft nodig. De uitgever beschrijft bovendien hoe het manuscript in 1961 in beslag werd genomen. Die latere publicatiegeschiedenis moet je niet verwarren met de oorlogsjaren waarin de roman zich afspeelt.

De gecontroleerde Nederlandse paperback heeft ISBN 9789463823159, met vertaling door Froukje Slofstra. De uitgever en Bol noemen 960 pagina’s. Een hardcover en een Nederlandse EPUB zijn eveneens als uitvoeringen van dit werk bevestigd. Bij de hardcover verschillen de genoemde drukdatums, en een digitale paginatelling is geen bruikbare vergelijking met papier; die details laten we open. Een Daisy-opname voor lezers met een leesbeperking is niet hetzelfde als een algemeen verkrijgbaar commercieel Bol-luisterboek.

Bronnen en achtergrond

Uitgever: roman en concrete uitgave

Bol: exact geselecteerd ISBN

Koninklijke Bibliotheek: Daisy-uitgave alleen voor leesbeperking