Mijn naam is Selma: waarom gebruikte zij de naam Marga?

Selma van de Perre gebruikte de naam Margareta van der Kuit, kortweg Marga, om haar Joodse identiteit verborgen te houden. Die schuilnaam maakte verzetswerk mogelijk en bleef tijdens haar gevangenschap van levensbelang.

Een naam als bescherming

In Mijn naam is Selma krijgt een naam een heel andere betekenis dan in een alledaagse kennismaking. Selma kon niet veilig vertellen wie zij werkelijk was. Als Marga deed zij verzetswerk, waaronder het vervoeren en vervalsen van documenten.

Lees die andere naam niet als een romantische vermomming. Het ging om bescherming in een samenleving waarin identiteit gevaarlijk kon worden gemaakt. De spanning zit ook in gewoon gedrag: wat kun je zeggen, wat moet je onthouden en wie mag iets van je verleden weten?

Waarom de titel terugkeert naar Selma

Na haar arrestatie kwam zij in 1944 via Vught in Ravensbrück terecht. Dat zij haar Joodse identiteit verborgen kon houden, is een belangrijk gegeven in haar herinneringen. De titel legt de nadruk uiteindelijk weer op de eigen naam, in plaats van haar blijvend tot een schuilidentiteit te beperken.

Een nuttige leesvraag is wat iemand verliest wanneer zij haar eigen levensverhaal niet kan delen. Overleven en erkend worden zijn verbonden, maar niet hetzelfde. Geef bij een bespreking ruimte aan wat het herstel van een naam betekent naast het verlies van familie.

Memoires naast andere oorlogsboeken

Deze tekst is een persoonlijk terugkijken van een betrokkene. Het achterhuis heeft een andere vorm: dagboeknotities uit de onderduik. Bij Nacht lees je opnieuw een overlevingsgetuigenis, vanuit een andere situatie en stem.

Die verschillen zijn waardevoller dan de vraag welk boek het ergste verhaal bevat. Vergelijk bijvoorbeeld wanneer de tekst werd geschreven en wat de verteller toen al over de afloop wist. Zo blijven de eigen ervaringen van de auteurs herkenbaar.