De laatste trein uit Ligurië: waarom begint het verhaal in 1933?

Het begin in 1933 laat zien hoe fascisme en uitsluiting het gewone leven in Italië binnendringen. De latere Dublinse lijn kijkt terug op wat toen ontstond.

De aanloop is een deel van het oorlogsverhaal

In De laatste trein uit Ligurië komt Bella Stuart in 1933 in Bordighera aan als gouvernante van Alec. Het kind is Joods. De roman begint dus voor de Tweede Wereldoorlog en geeft ruimte aan de verandering van het dagelijks leven onder het Italiaanse fascisme.

Dat vroege begin is een zinvolle keuze voor lezers die niet pas bij de bezetting of een deportatie willen instappen. Dreiging kan groeien binnen een huis, een baan en een vertrouwde omgeving. De lezer weet meer over de historische afloop dan de personages op dat moment kunnen weten.

Lees de achtergrond bij Uitgever over De laatste trein uit Ligurië.

Waarom kijkt Dublin later terug?

In de latere lijn hoort Anna Moore haar stervende grootmoeder Italiaans spreken. Een taal die in het heden onverwacht klinkt, opent vragen over een vroeger leven. Christine Dwyer Hickey verbindt zo de Italiaanse jaren met een familie in Dublin, in plaats van één ononderbroken oorlogsactie te vertellen.

Let op welke betekenis een herinnering krijgt voor degene die haar ontvangt. Een oud woord of onbekende plaatsnaam is eerst een raadsel, terwijl het voor de oudere generatie bij een heel bestaan kan horen. De roman past bij lezers die zulke familieverbanden geleidelijk willen ontdekken.

Een titel en editie zorgvuldig kiezen

De trein in de titel is geen garantie dat de roman uitsluitend onderweg speelt. Verwacht een historisch familieverhaal met liefde en uitsluiting. Uitgeverij Marmer vermeldt mei 2019 bij de paperback met ISBN 9789460684685. Een winkelcatalogus noemt een afwijkende datum in 2021; we volgen hier de uitgever en presenteren de roman niet als nieuw geschreven.

Voor een vergelijking met Italië in 1943 past Onze donkerste nacht. Met Het Italiaanse meisje kun je de belangstelling voor familie en een Italiaans decor volgen. Kies bewust tussen de opbouw van dreiging, overleven tijdens vervolging en het later terugvinden van een familieverleden.

Een verwante leesvraag bespreken we in Onze donkerste nacht: waarom doet Nina zich voor als Nico’s vrouw?.