Het meisje op perron 1
Gill Thompson vertelt over Eva, die haar dochter met een kindertrein uit Praag naar Engeland laat vertrekken. Een roman over afscheid, opvang en het beschermen van kinderen.
Kinderen in oorlog
Oorlog gezien door jonge ogen. Deze boeken vertellen over afscheid, ontheemding en opgroeien in een wereld waarin volwassenen veiligheid niet altijd kunnen bieden.
Oorlog gezien door jonge ogen. Deze boeken vertellen over afscheid, ontheemding en opgroeien in een wereld waarin volwassenen veiligheid niet altijd kunnen bieden.
De selectie hieronder brengt verschillende boeken binnen dit onderwerp samen. Op iedere boekpagina vind je een eigen introductie, uitleg over het verhaal en suggesties om verder te lezen.
Wil je meer context? Bekijk ook de gekoppelde artikelen en boekbesprekingen bij dit thema. Ze helpen je een boek te kiezen dat bij jouw belangstelling past.
Boeken om te ontdekken
35 boeken
Wat ons nog rest
Aline Sax volgt een zeventienjarig meisje in Berlijn in april 1945. Deze roman in versvorm draait om overleven tussen puin, angst en de naderende frontlinie.
De vallei van belofte
De vallei van belofte van Elizabeth Musser speelt bij Sisteron in 1944. Bescherming van Joodse kinderen raakt verbonden met de bevrijding van Zuid-Frankrijk.
Schuilplaats
In Londen in 1944 raken de levens van twee jongeren en een boekhandelaar met elkaar verweven. David Baldacci vertelt over verlies, bescherming en het zoeken naar een plek om opnieuw te beginnen.
Als je het licht niet kunt zien
Anthony Doerr brengt de levens van de blinde Franse Marie-Laure en de Duitse Werner bij elkaar. Radio, waarneming en morele keuzes verbinden hun verhalen tijdens de Tweede Wereldoorlog.
De vergeten namen
Rechtenstudente Valérie Portheret ontdekt in 1992 een lijst met 108 namen van Joodse kinderen. Mario Escobar vertelt over haar zoektocht naar de identiteit die zij tijdens de oorlog moesten opgeven.
Aan het einde van de oorlog
Terwijl het einde van de oorlog nadert, verdwijnt een kind bij een concentratiekamp. Bert Natter gebruikt de zoektocht van een SS-officier om macht, schuld en menselijkheid te onderzoeken.
Onze buren zijn verraders
Niet elke oorlogsroman hoeft zwaar en groots te zijn om indruk te maken
De wind kent mijn naam
Sommige oorlogsromans beginnen niet aan het front, maar bij een kind dat alles moet achterlaten. De wind kent mijn naam van Isabel Allende is zo’n roman. Het boek begint in Wenen in 1938, rond de dreiging van de Kristallnacht. De jonge Samuel Adler wordt door zijn moeder op een kindertransport naar Engeland gezet. Zij doet dat om zijn leven te redden, maar tegelijk betekent het dat hij zijn ouders waarschijnlijk nooit meer zal zien.
De kraamkliniek
De kraamkliniek van Mario Escobar verbindt een Spaanse vluchtelinge met hulp aan moeders in Elne. De echte Elisabeth Eidenbenz vormt een historische basis.
Kinderen van Oekraïne
Erin Litteken volgt drie vrouwen tijdens de Duitse invasie van Oekraïne in 1941. Bescherming, vluchten en dreigende tewerkstelling bepalen hun mogelijkheden.
De bibliothecaresse van Auschwitz
In veel oorlogsromans staan soldaten of verzetsstrijders centraal. In de roman De bibliothecaresse van Auschwitz draait het verhaal om iets heel anders, namelijk boeken. En juist daardoor wordt dit boek zo indrukwekkend.
Zout van de zee
Ruta Sepetys vertelt over jonge vluchtelingen die aan het einde van de Tweede Wereldoorlog een uitweg zoeken. Hun reis raakt aan de historische ondergang van de Wilhelm Gustloff.
Het achterhuis
Anne Franks dagboek laat het onderduikleven van binnenuit zien. Naast vervolging en angst schrijft zij over familie, ontwikkeling, verlangen en haar eigen toekomst.
Toen de wereld brak
Gretel Fernsby bewaart in Londen een zwaar oorlogsverleden. De komst van een jong gezin dwingt haar opnieuw naar schuld en verantwoordelijkheid te kijken. John Boyne vervolgt de geschiedenis van Bruno’s zus.
De jongen in de gestreepte pyjama
John Boyne vertelt een fictief verhaal over de jongens Bruno en Shmuel. Hun ontmoeting bij een kamphek plaatst kinderlijke waarneming naast vervolging en machtsverschillen.
Hana
Hana van Alena Mornštajnová volgt Mira en haar tante in het naoorlogse Tsjechoslowakije. De familiegeschiedenis geeft eerder gedrag langzaam een andere betekenis.
Het kersenspoor
Een schooljuf helpt Joodse kinderen via een route door Frankrijk. Een brief brengt ruim zeventig jaar later een jonge vrouw op het spoor van haar geschiedenis.
Het meisje dat twee kampen overleefde
Heather Morris vertelt een historische roman rond Cilka Klein. Na Auschwitz volgt voor haar nieuwe gevangenschap in Siberië, waardoor bevrijding geen eenvoudig einde aan het lijden vormt.
Dochter van het Derde Rijk
Een ontvoerd meisje en een gedwongen adoptie verbinden Hanna’s oorlogsjaren met een onderzoek van Ember, decennia later. Melanie Dobson vertelt over identiteit en herinnering.
De oorlog die mijn leven redde
Ada ontsnapt tijdens de evacuatie uit Londen aan haar afgesloten thuisleven. Bij Susan ontdekt zij met haar broertje een andere vorm van veiligheid en zorg.
De crèche
In Amsterdam helpt Betty Oudkerk Joodse kinderen beschermen tegen deportatie. Elle van Rijn benadert het reddingswerk vanuit jonge kinderverzorgsters.
Vlucht uit Parijs
Twee Joodse broers ontsnappen in 1942 uit Parijs en zoeken hun ouders. Mario Escobar laat hun tocht uitkomen bij Le Chambon-sur-Lignon.
Het medaillon
In het Warschau van 1939 raken de levens van twee gezinnen met elkaar verbonden. Cathy Gohlke vertelt over de bescherming van een kind, onderduik en de hoop op hereniging.
Het schooltje van Auschwitz
Mario Escobar vertelt een historische roman rond Helene Hannemann en haar gezin. Zorg voor kinderen staat centraal binnen de dreiging en het geweld van Auschwitz.
Het bittere kruid
Marga Minco beschrijft de vervolging van een Joodse familie in Nederland. De sobere vertelwijze maakt gewone handelingen en het geleidelijke verlies van veiligheid betekenisvol.
Het meisje dat verdween
Els Florijn vertelt over de driejarige Ditte en de blijvende sporen van haar verdwijning. Een ingetogen historische roman, gebaseerd op het verhaal van een Joods kind uit Lienden.
De jongen op de berg
John Boyne volgt Pierrot, een jongen die na het verlies van zijn ouders bij zijn tante op de Berghof terechtkomt. Een fictief verhaal over beïnvloeding, macht en persoonlijke verantwoordelijkheid.
Vluchteling
Alan Gratz volgt Josef in de jaren dertig, Isabel in Cuba in 1994 en Mahmoud in Syrië in 2015. Een jeugdroman over drie verschillende vluchten en het zoeken naar veiligheid.
Haar naam was Sarah
Oorlogsroman In de roman Haar naam was Sarah van Tatiana de Rosnay verschuift het perspectief langs twee tijdlijnen: in 1942 een tienjarig Joods meisje, Sarah Starzinski, in Parijs, die haar broertje in een kast opsluit net voordat de razzia plaatsvindt, en in 2002 een Amerikaanse journaliste, Julia Jarmond, die zich in Frankrijk vestigt en het opdracht krijgt om te schrijven over de historiques van die razzia.
De boekendief
In nazi-Duitsland ontdekt Liesel Meminger de kracht van lezen en woorden. Markus Zusak verbindt haar leven bij een pleeggezin met vriendschap, vervolging en de dreiging van oorlog.
Kinderjaren
In Kinderjaren verbeeldt Jona Oberski vervolging en kampgevangenschap vanuit een heel jong kind. Een korte autobiografische novelle waarin de lezer meer begrijpt dan de verteller.
De jongen die tien concentratiekampen overleefde
Alan Gratz volgt de jonge Yanek, die tijdens de Holocaust uit zijn vertrouwde leven in Polen wordt gehaald. Een historische jeugdroman over identiteit en overleven.
Oorlogswinter
De vijftienjarige Michiel raakt in de winter van 1944–1945 betrokken bij het verzet. Jan Terlouw vertelt over verantwoordelijkheid, vertrouwen en gevaar vanuit een jong perspectief.
De laatste trein naar vrijheid
Sommige boeken openen een deel van de geschiedenis dat niet vaak genoeg verteld wordt. De laatste trein naar vrijheid van Meg Waite Clayton is zo’n roman die de lezer meeneemt naar het fascinerende en hartverscheurende verhaal van de Kindertransporten. Deze grootschalige reddingsoperatie wist duizenden Joodse kinderen naar veiligheid te brengen terwijl Europa langzaam in de greep kwam van de nazi’s.
Verder lezen
Verhalen & achtergrond
De kraamkliniek: heeft de opvang in Elne echt bestaan?
Ja, de kraamkliniek in Elne bestond werkelijk en opende in december 1939. Mario Escobar gebruikt deze hulpgeschiedenis als omgeving voor zijn roman.
Lees het verhaalVerhalen & achtergrond
De typiste: waarom is Liens kantoorwerk een moreel dilemma?
Lien werkt voor de Joodse Raad en wil haar gezin beschermen. Het typen van beperkende berichten maakt zichtbaar hoe administratie en vervolging elkaar…
Lees het verhaalVerhalen & achtergrond
De vallei van belofte: welke landing speelt op de achtergrond?
De roman speelt in Zuid-Frankrijk in 1944, rond de tijd van Operation Dragoon. De achtergrond is de Provence, niet de landing van juni in Normandië.
Lees het verhaalVerhalen & achtergrond
De vrouwen van het zwanenkasteel: waar speelt de roman?
De uitgever plaatst de roman bij Hallstatt in Oostenrijk. De titel verwijst niet vanzelf naar het beroemde kasteel Neuschwanstein in Duitsland.
Lees het verhaalVerhalen & achtergrond
Hana: is een roman met een negenjarige geschikt voor kinderen?
Een jong hoofdpersonage maakt Hana niet tot een kinderboek. Het is een familieroman voor volwassenen over vervolging, verlies en de gevolgen van oorlo…
Lees het verhaalVerhalen & achtergrond
Het meisje dat er niet mocht zijn: waarom begint het in 1961?
Ditte leeft in 1961 met vragen over haar afkomst. De verhaallijn van Nora in 1943 laat zien waarom de oorlog doorwerkt in het gezin van na de bevrijdi…
Lees het verhaal