Vluchteling

Vluchteling verbindt drie kinderen die in verschillende tijden en landen hun vertrouwde omgeving moeten verlaten. Josef ontvlucht met zijn familie de Jodenvervolging in Duitsland. Isabel verlaat het onrustige Cuba van 1994. Mahmoud en zijn gezin zoeken in 2015 een uitweg uit het geweld in Syrië. Hun routes horen bij verschillende historische omstandigheden en mogen niet als één identieke oorlog worden gelezen.

Alan Gratz kiest voor fictieve hoofdpersonen in een herkenbare historische context. Het boek is daardoor een jeugdroman en geen verzameling letterlijke dagboekverslagen. De afwisseling maakt het mogelijk om vragen over veiligheid en thuishoren naast elkaar te leggen. Wat nemen de kinderen mee, van wie zijn zij afhankelijk en wat betekent het wanneer een grens de weg blokkeert? Dat zijn leesvragen die concrete aandacht voor de personages vragen.

De Nederlandse uitgever geeft een leeftijdsindicatie van twaalf jaar en ouder. Die aanwijzing helpt bij het kiezen, maar de persoonlijke leeservaring blijft belangrijk. Een ouder, docent of begeleider kan vooraf nagaan of de dreiging en het verlies bij de lezer passen. Het verhaal kan vervolgens een startpunt zijn voor een gesprek waarin overeenkomsten worden besproken zonder verschillen tussen de drie geschiedenissen weg te poetsen.